ลาคลอด 120 วัน ได้เงินเท่าไหร่ ใครจ่ายบ้าง อัปเดตกฎหมายใหม่

เว็บไซต์จำนวนมากยังเขียนว่าลาคลอดได้ 98 วัน ซึ่งไม่ตรงกับกฎหมายที่ใช้อยู่ตอนนี้แล้ว พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 และมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 7 ธันวาคม 2568 เพิ่มวันลาคลอดเป็น 120 วัน พร้อมให้สิทธิคู่สมรสลาไปช่วยดูแลได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์กฎหมายไทย บทความนี้จะอธิบายว่าใน 120 วันนั้น เงินมาจากไหนบ้าง และช่วงไหนที่รายได้จะหายไปจริงๆ

ลาได้ 120 วัน แต่ได้ค่าจ้างไม่ครบ 120 วัน

จุดที่คนเข้าใจผิดมากที่สุดคือคิดว่าลา 120 วันแล้วได้เงินเต็มทั้ง 120 วัน ความจริงคือกฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างเต็มจำนวนไม่เกิน 60 วันเท่านั้น ส่วนที่เหลืออีก 60 วันนายจ้างไม่มีหน้าที่ต้องจ่าย เว้นแต่บริษัทจะมีสวัสดิการเพิ่มให้เอง

เงินอีกก้อนมาจากประกันสังคม เรียกว่าเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อการคลอดบุตร คิดเป็น 50 เปอร์เซ็นต์ของค่าจ้างเฉลี่ย จ่ายเป็นเวลา 90 วัน สิทธินี้เป็นของผู้ประกันตนหญิงที่คลอดเองเท่านั้น ผู้ประกันตนชายไม่มีสิทธิก้อนนี้

เมื่อรวมสองทางเข้าด้วยกัน ภาพจริงคือ ช่วง 60 วันแรกรายได้แทบไม่หายเลยเพราะได้ทั้งค่าจ้างเต็มจากนายจ้างและเงินจากประกันสังคมพร้อมกัน ช่วงวันที่ 61 ถึง 90 เหลือเฉพาะเงินประกันสังคม 50 เปอร์เซ็นต์ และช่วงวันที่ 91 ถึง 120 คือช่วงที่ไม่มีรายได้จากทั้งสองทาง ซึ่งเป็นช่วงที่ต้องวางแผนเงินสำรองไว้ล่วงหน้า

เพดานค่าจ้าง 17,500 บาท ทำให้คนเงินเดือนสูงได้เท่ากัน

เงินสงเคราะห์การหยุดงานไม่ได้คิดจากเงินเดือนจริง แต่คิดจากค่าจ้างที่ใช้คำนวณเงินสมทบ ซึ่งมีเพดานกำหนดไว้ ปี 2569 ถึง 2571 เพดานอยู่ที่ 17,500 บาทต่อเดือน

หมายความว่าคุณแม่ที่เงินเดือน 25,000 บาท กับคุณแม่ที่เงินเดือน 80,000 บาท จะได้เงินก้อนนี้เท่ากันคือ 17,500 คูณ 3 เดือน คูณ 50 เปอร์เซ็นต์ เท่ากับ 26,250 บาท คนที่เงินเดือนสูงจึงรู้สึกว่ารายได้หายไปเยอะกว่ามาก และควรวางแผนเงินสำรองมากกว่าคนที่เงินเดือนใกล้เพดาน

สิทธิใหม่ที่เพิ่งมีครั้งแรก คู่สมรสลาได้ 15 วัน

กฎหมายฉบับนี้ให้คู่สมรสของลูกจ้างหญิงที่คลอดบุตร ลาไปช่วยดูแลได้ 15 วัน โดยได้รับค่าจ้างเต็มจำนวน เป็นครั้งแรกที่กฎหมายแรงงานไทยรับรองสิทธินี้อย่างชัดเจน

นอกจากนี้ยังเพิ่มสิทธิลาเพื่อดูแลบุตรที่เจ็บป่วยหรือมีความพิการอีก 15 วัน โดยได้รับค่าจ้าง 50 เปอร์เซ็นต์ ซึ่งช่วยครอบครัวที่ลูกคลอดก่อนกำหนดหรือมีภาวะที่ต้องดูแลใกล้ชิดได้จริง

นายจ้างห้ามเลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์

กฎหมายห้ามนายจ้างเลิกจ้าง ลดค่าจ้าง ลดตำแหน่ง หรือลดสิทธิประโยชน์ เพราะเหตุที่ลูกจ้างตั้งครรภ์หรือใช้สิทธิลาคลอด และการคุ้มครองนี้ครอบคลุมถึงลูกจ้างที่ยังอยู่ระหว่างทดลองงานด้วย

ถ้าถูกเลิกจ้างในช่วงตั้งครรภ์หรือหลังกลับจากลาคลอด สามารถร้องเรียนได้ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ หรือโทรสายด่วน 1506 กด 3 ซึ่งเป็นสายด่วนของกระทรวงแรงงาน

อีกเรื่องที่ควรรู้คือคุณแม่ที่ตั้งครรภ์และงานเดิมเป็นอันตรายต่อครรภ์ เช่น ต้องยกของหนักหรือทำงานกับสารเคมี สามารถขอให้นายจ้างเปลี่ยนงานชั่วคราวได้โดยมีใบรับรองแพทย์ประกอบ

ควรเริ่มลาก่อนคลอดหรือเก็บไว้ใช้หลังคลอด

กฎหมายอนุญาตให้ลาไปตรวจครรภ์ก่อนคลอดได้ แต่นับรวมอยู่ใน 120 วันเดียวกัน ไม่ได้แยกออกมาต่างหาก ดังนั้นยิ่งลาก่อนคลอดมาก วันที่เหลือหลังคลอดก็ยิ่งน้อยลง

คุณแม่ที่ตั้งครรภ์ปกติและงานไม่หนักส่วนใหญ่จึงเลือกทำงานจนใกล้กำหนดคลอด แล้วเก็บวันไว้ใช้หลังคลอดให้มากที่สุด เพราะช่วงสามเดือนแรกหลังคลอดคือช่วงที่ลูกต้องการการดูแลใกล้ชิดที่สุดและคุณแม่เองก็ต้องการเวลาฟื้นตัว

แต่ถ้าแพทย์วินิจฉัยว่าเป็นครรภ์เสี่ยง มีภาวะรกเกาะต่ำ ความดันสูง หรือมีสัญญาณคลอดก่อนกำหนด ให้ยึดคำแนะนำของแพทย์เป็นหลักเสมอ ไม่ควรฝืนทำงานเพื่อเก็บวันลา

เนื้อหานี้อ้างอิงพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568 และหลักเกณฑ์ประกันสังคมที่ใช้ในปี 2569 เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย สิทธิที่ได้จริงขึ้นอยู่กับข้อบังคับของนายจ้างและการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตรวจสอบล่าสุดได้ที่ sso.go.th หรือสายด่วน 1506

คำถามที่พบบ่อย

ลาคลอดได้กี่วันตามกฎหมายล่าสุด
120 วัน ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 เพิ่มจากเดิมที่ลาได้ 98 วัน

ลาคลอด 120 วันได้เงินครบทุกวันไหม
ไม่ครบ นายจ้างจ่ายค่าจ้างเต็มไม่เกิน 60 วัน ประกันสังคมจ่าย 50 เปอร์เซ็นต์ของค่าจ้างเฉลี่ยเป็นเวลา 90 วัน ช่วงวันที่ 91 ถึง 120 จึงเป็นช่วงที่ไม่มีรายได้จากทั้งสองทาง

เงินสงเคราะห์หยุดงานได้สูงสุดเท่าไหร่
26,250 บาท คิดจากเพดานค่าจ้าง 17,500 บาท คูณ 3 เดือน คูณ 50 เปอร์เซ็นต์ คนที่เงินเดือนเกินเพดานจะได้เท่ากันหมด

สามีลาไปช่วยภรรยาคลอดได้กี่วัน
15 วัน โดยได้รับค่าจ้างเต็มจำนวน เป็นสิทธิใหม่ที่เพิ่งมีในกฎหมายฉบับนี้เป็นครั้งแรก

วันหยุดเสาร์อาทิตย์นับรวมในวันลาคลอดไหม
นับรวม เพราะวันลาคลอด 120 วันเป็นการนับวันตามปฏิทินต่อเนื่อง ไม่ใช่นับเฉพาะวันทำงาน

นายจ้างเลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์ได้ไหม
ไม่ได้ กฎหมายห้ามเลิกจ้าง ลดค่าจ้าง หรือลดสิทธิประโยชน์เพราะเหตุตั้งครรภ์หรือการใช้สิทธิลาคลอด และคุ้มครองถึงลูกจ้างที่อยู่ระหว่างทดลองงาน ร้องเรียนได้ที่สายด่วน 1506 กด 3

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”ลาคลอดได้กี่วันตามกฎหมายล่าสุด”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”120 วัน ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568 ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 7 ธันวาคม 2568 เพิ่มจากเดิมที่ลาได้ 98 วัน”}},{“@type”:”Question”,”name”:”ลาคลอด 120 วันได้เงินครบทุกวันไหม”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”ไม่ครบ นายจ้างจ่ายค่าจ้างเต็มไม่เกิน 60 วัน ประกันสังคมจ่าย 50 เปอร์เซ็นต์ของค่าจ้างเฉลี่ยเป็นเวลา 90 วัน ช่วงวันที่ 91 ถึง 120 จึงเป็นช่วงที่ไม่มีรายได้จากทั้งสองทาง”}},{“@type”:”Question”,”name”:”เงินสงเคราะห์หยุดงานได้สูงสุดเท่าไหร่”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”26,250 บาท คิดจากเพดานค่าจ้าง 17,500 บาท คูณ 3 เดือน คูณ 50 เปอร์เซ็นต์ คนที่เงินเดือนเกินเพดานจะได้เท่ากันหมด”}},{“@type”:”Question”,”name”:”สามีลาไปช่วยภรรยาคลอดได้กี่วัน”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”15 วัน โดยได้รับค่าจ้างเต็มจำนวน เป็นสิทธิใหม่ที่เพิ่งมีในกฎหมายฉบับนี้เป็นครั้งแรก”}},{“@type”:”Question”,”name”:”วันหยุดเสาร์อาทิตย์นับรวมในวันลาคลอดไหม”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”นับรวม เพราะวันลาคลอด 120 วันเป็นการนับวันตามปฏิทินต่อเนื่อง ไม่ใช่นับเฉพาะวันทำงาน”}},{“@type”:”Question”,”name”:”นายจ้างเลิกจ้างเพราะตั้งครรภ์ได้ไหม”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”ไม่ได้ กฎหมายห้ามเลิกจ้าง ลดค่าจ้าง หรือลดสิทธิประโยชน์เพราะเหตุตั้งครรภ์หรือการใช้สิทธิลาคลอด และคุ้มครองถึงลูกจ้างที่อยู่ระหว่างทดลองงาน ร้องเรียนได้ที่สายด่วน 1506 กด 3″}}]}