คำนวณค่าใช้จ่ายเลี้ยงลูก ต่อเดือนและจนโต

เลี้ยงลูกหนึ่งคนใช้เงินเท่าไหร่

คำตอบสั้นๆ คือขึ้นอยู่กับโรงเรียนเป็นหลัก ค่านม ผ้าอ้อม เสื้อผ้า และค่าอาหาร รวมกันแล้วต่างกันระหว่างครอบครัวไม่มากนัก แต่ค่าเล่าเรียนต่างกันได้เป็นสิบเท่า ครอบครัวที่เลือกโรงเรียนรัฐบาลกับครอบครัวที่เลือกโรงเรียนนานาชาติ อาจใช้เงินเลี้ยงลูกหนึ่งคนต่างกันหลายล้านบาทตลอดช่วง 18 ปี

ช่วงที่หลายคนประหลาดใจคือปีแรก เพราะค่าใช้จ่ายกระจุกตัวสูงจากผ้าอ้อม นม และค่าวัคซีนเสริมที่นอกเหนือจากวัคซีนพื้นฐานของรัฐ แต่หลังจากลูกเลิกใช้ผ้าอ้อมและเข้าโรงเรียนแล้ว โครงสร้างค่าใช้จ่ายจะเปลี่ยนไปเป็นค่าเล่าเรียนกับค่าเรียนพิเศษแทน

สามก้อนที่ประหยัดได้จริงโดยไม่กระทบลูก

ก้อนแรกคือของใช้เด็กอ่อนที่ใช้ได้ไม่กี่เดือน เช่น เปลไกว รถหัดเดิน เครื่องอุ่นขวดนม และเสื้อผ้าไซส์แรกเกิด ของกลุ่มนี้รับต่อจากญาติหรือซื้อมือสองสภาพดีได้โดยไม่มีข้อเสีย ก้อนที่สองคือผ้าอ้อม ซึ่งซื้อยกลังตอนโปรโมชันแล้วเก็บไว้ประหยัดได้ราว 20 ถึง 30 เปอร์เซ็นต์ ก้อนที่สามคือค่ารักษาพยาบาล ซึ่งใช้สิทธิบัตรทองหรือสิทธิที่ติดตามพ่อแม่ได้ในหลายกรณี

ส่วนที่ไม่ควรตัดคือโภชนาการที่มีคุณภาพในช่วง 1,000 วันแรก และการตรวจสุขภาพตามนัด เพราะเป็นการลงทุนที่ให้ผลระยะยาวกับพัฒนาการและส่วนสูงของลูกโดยตรง

อย่าลืมนับเงินที่รัฐช่วยจ่าย

ครอบครัวจำนวนมากคำนวณค่าใช้จ่ายแล้วตกใจ ทั้งที่ยังไม่ได้หักเงินช่วยเหลือที่มีสิทธิได้ เงินสงเคราะห์บุตรจากประกันสังคมเดือนละ 1,000 บาทต่อคนจนลูกอายุ 6 ปี รวมแล้ว 72,000 บาท เงินอุดหนุนเด็กแรกเกิดอีกเดือนละ 600 บาทถึงอายุ 6 ปี รวม 43,200 บาท และค่าลดหย่อนภาษีจากการมีลูกอีกปีละ 30,000 ถึง 60,000 บาท เมื่อรวมกันแล้วช่วยลดภาระได้หลักแสนบาทในช่วง 6 ปีแรก

ตัวเลขตั้งต้นเป็นค่าประมาณจากช่วงที่พบบ่อยของครอบครัวในเขตเมือง ไม่ใช่สถิติทางการ ใช้เพื่อวางแผนคร่าวๆ เท่านั้น ค่าใช้จ่ายจริงต่างกันมากตามพื้นที่ รูปแบบการเลี้ยง และโรงเรียนที่เลือก

คำถามที่พบบ่อย

เลี้ยงลูกหนึ่งคนจนอายุ 18 ใช้เงินเท่าไหร่
ขึ้นอยู่กับโรงเรียนเป็นหลัก ครอบครัวที่เรียนโรงเรียนรัฐบาลอยู่ในหลักหนึ่งถึงสองล้านบาท โรงเรียนเอกชนราวสามถึงสี่ล้านบาท และโรงเรียนนานาชาติเกินสิบล้านบาท ส่วนต่างเกือบทั้งหมดมาจากค่าเล่าเรียน

ช่วงไหนที่ค่าใช้จ่ายสูงที่สุด
ปีแรกสูงเพราะค่าผ้าอ้อม นม และวัคซีนเสริม แต่ช่วงที่สูงที่สุดจริงๆ คือวัยเรียน โดยเฉพาะเมื่อรวมค่าเรียนพิเศษเข้าไปด้วย

มีเงินช่วยเหลือจากรัฐอะไรบ้าง
เงินสงเคราะห์บุตรจากประกันสังคม 1,000 บาทต่อเดือนต่อคนถึงอายุ 6 ปี เงินอุดหนุนเด็กแรกเกิด 600 บาทต่อเดือนถึงอายุ 6 ปีสำหรับครอบครัวที่เข้าเกณฑ์รายได้ และค่าลดหย่อนภาษีบุตร

ประหยัดค่าเลี้ยงลูกได้ตรงไหนบ้าง
ของใช้เด็กอ่อนที่ใช้ได้ไม่กี่เดือนรับต่อหรือซื้อมือสองได้ ผ้าอ้อมซื้อยกลังตอนโปรประหยัดได้ 20 ถึง 30 เปอร์เซ็นต์ และใช้สิทธิรักษาพยาบาลของรัฐ ส่วนที่ไม่ควรตัดคือโภชนาการช่วง 1,000 วันแรกและการตรวจตามนัด

มีลูกสองคนค่าใช้จ่ายเป็นสองเท่าไหม
โดยทั่วไปน้อยกว่าสองเท่า เพราะเสื้อผ้า ของเล่น และของใช้บางอย่างส่งต่อกันได้ แต่ค่าเล่าเรียนและค่าอาหารจะเพิ่มเต็มจำนวนตามจำนวนคน