จับเวลาเจ็บท้องคลอด เช็คเกณฑ์ 5-1-1 ไปโรงพยาบาลเมื่อไหร่

เกณฑ์ 5-1-1 คืออะไร

เป็นเกณฑ์ที่โรงพยาบาลส่วนใหญ่ใช้บอกคุณแม่ว่าถึงเวลาไปแล้ว ตัวเลขสามตัวหมายถึง การบีบตัวเกิดขึ้นทุก 5 นาที แต่ละครั้งปวดนาน 1 นาที และเป็นแบบนี้ต่อเนื่องมาแล้ว 1 ชั่วโมง เมื่อครบทั้งสามข้อพร้อมกัน แปลว่าการคลอดกำลังดำเนินไปจริง

การนับระยะห่างให้นับจากจุดเริ่มปวดของครั้งหนึ่ง ไปถึงจุดเริ่มปวดของครั้งถัดไป ไม่ใช่นับจากตอนหายปวด นี่เป็นจุดที่คนจับเวลาผิดกันบ่อยที่สุด และทำให้คิดว่ายังห่างกันมากทั้งที่จริงใกล้แล้ว

เจ็บจริงกับเจ็บหลอกต่างกันอย่างไร

เจ็บหลอกหรือ Braxton Hicks จะไม่สม่ำเสมอ ระยะห่างไม่ลดลง ความแรงไม่เพิ่มขึ้น มักรู้สึกที่หน้าท้องด้านหน้าเป็นหลัก และจะทุเลาลงเมื่อเปลี่ยนท่า ลุกเดิน หรือดื่มน้ำแล้วพัก

เจ็บจริงจะมาเป็นจังหวะสม่ำเสมอมากขึ้นเรื่อยๆ ระยะห่างสั้นลง ความแรงเพิ่มขึ้น มักเริ่มจากหลังส่วนล่างแล้วร้าวมาข้างหน้า และไม่หายไปไม่ว่าจะเปลี่ยนท่าอย่างไร ถ้าลองเดินหรือนอนพักแล้วยังปวดถี่เท่าเดิม ให้เริ่มจับเวลาอย่างจริงจัง

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที ไม่ต้องรอ 5-1-1

ไม่ว่าการบีบตัวจะถี่แค่ไหน ให้ไปโรงพยาบาลทันทีถ้ามีน้ำเดินหรือมีน้ำใสไหลออกมา มีเลือดออกทางช่องคลอดมากกว่ามูกเลือดเล็กน้อย ลูกดิ้นน้อยลงชัดเจนหรือหยุดดิ้น ปวดศีรษะรุนแรงร่วมกับตาพร่ามัวหรือบวมมาก หรือปวดท้องรุนแรงตลอดเวลาโดยไม่มีช่วงพัก

คุณแม่ที่เคยผ่าคลอดมาก่อน ครรภ์แฝด อายุครรภ์ยังไม่ถึง 37 สัปดาห์ หรือมีภาวะครรภ์เสี่ยง ควรโทรปรึกษาโรงพยาบาลตั้งแต่เริ่มปวดสม่ำเสมอ ไม่ต้องรอให้ครบเกณฑ์

เครื่องมือนี้ช่วยบันทึกเวลาเท่านั้น ไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัยทางการแพทย์ ให้ยึดคำแนะนำของแพทย์ที่ฝากครรภ์เป็นหลักเสมอ และหากไม่แน่ใจ ให้โทรหาโรงพยาบาลได้ทุกเวลา

คำถามที่พบบ่อย

เกณฑ์ 5-1-1 หมายถึงอะไร
การบีบตัวเกิดทุก 5 นาที แต่ละครั้งนาน 1 นาที และเป็นต่อเนื่องมาแล้ว 1 ชั่วโมง เมื่อครบทั้งสามข้อพร้อมกันถือว่าถึงเวลาไปโรงพยาบาล

นับระยะห่างของการบีบตัวอย่างไร
นับจากจุดที่เริ่มปวดของครั้งหนึ่ง ไปถึงจุดที่เริ่มปวดของครั้งถัดไป ไม่ใช่นับจากตอนหายปวดถึงตอนเริ่มปวดใหม่ ซึ่งเป็นจุดที่คนจับเวลาผิดกันบ่อยที่สุด

เจ็บท้องหลอกกับเจ็บท้องจริงต่างกันอย่างไร
เจ็บหลอกไม่สม่ำเสมอ ความแรงไม่เพิ่ม และทุเลาเมื่อเปลี่ยนท่าหรือพัก ส่วนเจ็บจริงจะถี่ขึ้น แรงขึ้น มักร้าวจากหลังมาหน้าท้อง และไม่หายไม่ว่าจะเปลี่ยนท่าอย่างไร

ท้องแรกกับท้องหลังใช้เกณฑ์เดียวกันไหม
ท้องหลังมักคลอดเร็วกว่า โรงพยาบาลหลายแห่งจึงแนะนำให้ท้องหลังมาเมื่อปวดทุก 7 ถึง 10 นาที แทนที่จะรอถึง 5 นาที ควรถามแพทย์ที่ฝากครรภ์ไว้ล่วงหน้า

น้ำเดินแล้วแต่ยังไม่ปวด ต้องไปโรงพยาบาลไหม
ต้องไปทันที ไม่ต้องรอให้ปวด เพราะเมื่อถุงน้ำคร่ำแตกแล้วมีความเสี่ยงติดเชื้อ ควรจดเวลาที่น้ำเดินและสังเกตสีของน้ำไว้บอกแพทย์ด้วย